خواص دارویی گیاه زرشک



طب سنتی و درمان گیاهی مؤثرترین راه برای مداوای اکثر بیماریهاست





خواص دارويي کاسني
قلب، كبد و كليه را فعال مي كند.![]()
مصرف گیاه قره قاط سیاه میزان قند خون و عوارض قلبی را در مبتلایان به دیابت کاهش می دهد.
اسم ترکی این گیاه قره قاط می باشد .
به این گیاه قراقات و قراطاط هم گفته اند عده ای از گیاه شناسان قدیمی ایران از جمله بغدادی این گیاه را نوعی زغال آخته و عده ا ی دیگر نوعی زرشک می دانند ولی جدیداً این گیاه را در خانواده ی زغال آخته
قرار داده اند تمام خواص زرشک و زغال آخته در این گیاه جمع شده است
خواص دارویی این گیاه
چربی خون را پایین می آورد - فشار خون را کم می کند و برای معالجه مرض قند نیز توصیه شده است در زبان ترکی قرهغات به معنی چوب سیاه است . به این جهت به ریشه ی خولنجان که دارای رنگی تیره است قره غات هم می گویند. البته بین قره قاط و خولنجان هیچگونه شباهت و بستگی نیست .

با عفونت معده مبارزه ميكنم. براي برنشيت مزمن نافعم و اخلاط سينه را پاك ميكنم. برگ و گل من ضد رقيق شدن خون است و آن را تصفيه ميكند. اگر از گياه تازه من ضماد بسازند و بر سر بگذارند پياز مو را تقويت ميكند. به مسلولين توصيه ميكنم كه از من استفاده كنند.
در كتابهاي لغت و ادبيات فارسي از «لاد» و «لادن» زياد توصيف شده و اشعار نغزي سرودهاند.
اين گياه در جاهاي مختلفي مي رويد و انواع مختلفي دارد. معمولاً از دانه هاي اين گياه استفاده مي شود. از اين گياه براي ناراحتيهاي تنفسي استفاده مي شود و يكي از گياه هاي لعاب دار و داراي ماده سافورين است.
دانه هاي آن را در آب خيس مي كنند. اين گياه عوارض جانبي ندارد. از برگ اين گياه به وفور استفاده مي شود و برگ آن خاصيت ضد عفوني كننده دارد و همچنين دانه اين گياه هم خاصيت ضد عفوني كننده و خلط آوري خوبي براي دستگاه تنفسي دارد.
به فارسی گیاه و تخم آن را «بارهنگ » و در برخی مناطق ایران « بار تنگ» و در تبریز « تخم بیزوشا» گویند . در کتب طب سنتی با نامهای « بار تنگ» و یا عربی آن « لسان الحمل کبیر» نامبرده می شود. به فرانسوی آن را Plantain ، Plantain majeur و Grand plantain و به انگلیسی Plantain و plantain Larger نامند . در هند در ایالت بمبئی نیز آن را « بار تنگ» می نامند. گیاهی است از خانوادۀ Plantaginaceae نام علمی آن Plantago major L. است. گونۀ دیگری به نام Plantago asiatice L. در برخی مدارک به عنوان مترادف بارهنگ یا لسان الحمل کبیر ذکر شده است .
مشخصات
گیاهی است چند ساله به بلندی 45- 10 سانتی متر بدون ساقه . برگها تخم مرغی پهن ، ضخیم ، دراز و دارای 9-3 رگبرگ کاملاً مشخص صاف یا پوشیده از کرک که به شکل گروهی مستقیماً از ریشه از محل یقه از خاک بیرون آمده اند. گلها خوشه ای و در انتهای یک پایۀ گل دهنده گُرز مانند ظاهر می شوند. میوۀ آن دارای دو خانه است و در هر خانه 8-4 دانۀ تخم مرغی کوچک وجود دارد. اغلب قسمتهای اندام گیاه نظیر برگ ،ریشه و تخم آن مصارف دارویی دارد.
تکثیر بارهنگ از طریق کشت تخم آن در زمین اصلی صورت می گیرد و روش کاشت آن شبیه اسفرزه است که در آن بخش ذکر شده است .
بارهنگ در اطراف تهران ، ری ، کرج و در گیلان در لاهیجان ، در آذربایجان در تبریز، سراب ، سهند ، و در کردستان ، خراسان ، اصفهان ، بلوچستان دیده می شود . این گونه بارهنگ در اروپا ، شمال آفریقا ، امریکای شمالی و هند انتشار دارد. چند گونه از خانوادۀ بارهنگ در ایران می رویند که از نظر خواص دارویی بسیار مشابه بارهنگ هستند . نامهای علمی آنها عبارت است از :
1- Plantago lanceolata L. . این گونه در کتب طب سنتی با نام « لسان الحمل صغیر» ذکر می شود و فارسی آن « بارهنگ نیزه ای » است . به فرانسوی Plantain lanceole و Herbe a cinq coutures و Oreill de liver گفته میشود.
این گیاه چند ساله است و بدون ساقه می باشد . برگهای آن دراز نیزه ای نوک تیز که دارای 5-3 رگبرگ مشخص است . میوۀ آن به شکل کپسول و کمی دراز است که در آن 2 دانه قرار دارد. دانه ها کمی دراز ، و لیز است و در طرف داخل دانه دارای شیاری می باشد. این گیاه در ایران در منطقۀ تهران ، کرج ، شمیرانات ودر گیلان در رشت ، لاهیجان ، و در ساحل آستارا و در آذربایجان در تبریز در کنار شهرها و در اطراف اردبیل ، خوی و در خراسان در مناطق مرزی حریرود و در اراک و تفرش ، لرستان ، خرم آباد ، ملایر ، مسجد سلیمان ، شیراز، کرمان ، بلوچستان ، زابل و سیستان دیده می شود در اروپا و همچنین در هند نیز انتشار دارد.
2- Plantago media L. که به فرانسوی Plantain moyen گفته میشود گیاهی است چند ساله بدون ساقه برگها همه از ریشه خارج شده اند و در هر دو سطح پوشیده از کرک، تخم مرغی و دارای 9-5 رگبرگ مشخص هستند. این گیاه در آذربایجان و اطراف رشت می روید.
دو گونۀ فوق از نظر خواص خیلی شبیه بارهنگ رسمی و از نظر شکل بوته نیز با کمی اختلالات مشابه می باشند.
گونۀ دیگری از گیاهان این خانواده که از نظر خواص مشابه بارهنگ است ولی از نظر شکل کمی متفاوت است به نام Plantago coronopus L. میباشد. به فرانسوی Hart,s horn گفته می شود. این گونه در کتب طب سنتی با نام « اوذَینه» آمده است . گیاهی است یکساله و دوساله و در برخی مناطق چند ساله بدون ساقه و کم و بیش پوشیده از کرک. برگها دراز، مثلثی ، با بریدگی که همه از ناحیۀ یقه ریشه بیرون آمده اند این گیاه در ایران در مراتع و چمنزارهای بوشهر، در آبادان ، مسجد سلیمان و بلوچستان دیده می شود [ از فلورا ایرانیکا].
فلورا ایرانیکا معتقد است که دو گونه فرعی از این گیاه یکی به نام علمی Plantgo coronopus Sub coronopus در گرگان، لرستان (پشت کوه)، مهران، بختیاری، قصر شیرین،اهواز، بوشهر، برازجان بلوچستان وجزیرۀ هرمز می روید و دومی به نام علمی Plantgo coronopus Sub commutata (Guss.) Pilger در لرستان ، پشت کوه ، ایلام مهران ، بین دهلران و شوش و در فارس ، بوشهر، دشت ارژن ، کازرون ، لار ، جزیرۀ قشم و حاجی آباد نزدیک طارم انتشار دارد.
4- Plantago crassiflia Forsk که مترادف P.maritima L. می باشد. نام اصلی این گونه سابقاً P.maritima گفته می شد. این گونه به فرانسوی Plantain maritime گفته می شود. و از نظر شکل کم و بیش شبیه سایر گونه هاست. این گیاه بیشتر در سواحل شنزار می روید. در ایران در غرب تهران در مردآباد کرج ، در آذربایجان غربی در ساحل دریاچه در نقاط شور ساحلی، در افشار در کنار آبهای معدنی احمدآباد ، در مرکز در کوه قهرود و در مناطق مرزی حریرود و در شرق دیده می شود.
ترکیب شیمیایی
در گیاه بارهنگ و اکثر سایر گونه های مشابه بارهنگ گلی کوزید اوکوبین یافت می شود [ کوبوتا]. و بعلاوه دارای مادۀ پلانتاژین می باشند[ چونگ کوئو تو نونگ یائوچی ] . در تخم یا دانه های آنها مقدار زیادی مواد گلوتینی و بعلاوه پلانته نولیک اسید ، سوکسی نیک اسید ، آدنین [ کاریونه وکیمورا]، کولین، اوکوبین وجود دارد [ اوگاتا & نیشی اوجی ].
در گزارش تحقیقات دیگری آمده است که در گیاه وجود گلی کوزید اوکوبین تایید شده و در تخمهای آن در حدود 183/0 درصد مادۀ هولوزید پلانتئوز وجود دارد . در برگهای آن تعدادی گلوکوزید ، ساپونین و ترکیبات تلخ یافت می شود [G.I.M.P] .
معمولاً در بازار زیر عنوان بارهنگ مخلوطی از چند گونه و عمدتاً P.major و P.lanceolata و مقداری نیز از سایر گونه های فوق عرضه می شود. از نظر ترکیبات شیمیایی و خواص گونه های فوق کم و بیش شبیه هستند و همۀ آنها از نظر زراعی علف هرز مراتع محسوب می شوند ولی از نظر دارویی دارای خواص مفیدی می باشند. در هند برگهای تازۀ بارهنگ بخصوص گونه P.lanceolataدارای خاصیت ضد باکتری است و روی زخمها و جراحتها ونقاط ملتهب می گذارند ، خیلی مفید است [ G.I.M.P] . این کار را مرسو است که در گیلان ، شمال ایران نیز می کنند و از له شدۀ برگ بارهنگ برای التیام زخم استفاده می کنند. آقای دکتر H.Leclerc نیز در تجربیاتی نشان داده است که اگر برگ تازۀ بارهنگ را چند ساعت در آب جوشیده گذارند و قطعات آن را روی زخمها بیندازند درالتیام زخم تسریع می شود. در هند از برگهای گونۀ P.major نیز به همین ترتیب استفاده می شود و از دانه های بارهنگ به عنوان تونیک و محرک و برای معالجۀ اسهال خونی تجویز می شود ، بعلاوه از برگها و ریشۀ بارهنگ نیز به عنوان تب بر مصرف می شود. در فرانسه مرسوم است از برگها یا ریشۀ بارهنگ 100 – 50 گرم گرفته در یک لیتر آب جوشانده و برای قطع اسهال 3 فنجان در روز می خورند قابض و آرام بخش است .

گل نسترن: dog rose
▪ نام علمی : rosa canina
نسترن كه
دركتابهای قدیمی به نام نسرین،نسترن ونستر نیز نامیده شده است درختچهای
كوچكی است كه درحاشیه جنگل ها،چاههاوگودال های آب می رویدوارتفاع آن به
حدود سه مترمی رسد.
برگهای آن دارای ۷-۵برگچه به رنگ سبز سیر است.گل
نسترن مانندگل سرخ بوده وبه رنگهای سفید،صورتی وسرخ می باشدكه به حالت
منفردویامجتمع ظاهرمی شود.
میوه آنبیضی شكل وبه رنگ قرمزتیره یاروشن
است كه به نام سای نورودون Cynorhodonخوانده می شود.جدار داخلی میوه دارای
الیاف باریك وابریشمی است كه درآن فندقه های سختی جادارد.پس ازخشك شدن
دارای طعمی قابض وكمی شیرین بابوئی ضعیف می باشد.
▪ تركیبات شیمیای:
قسمت گوشتدار سای نورودون دارای مقدارزیادی ویتامین C،اسید سیتریك،اسیدمالیك،قندوتانن است.
دانه های آن دارای حدود ۱۰%روغن بوده كه به رنگ زردكمرنگ متمایل به قرمزودارای بوئی مطبوع می باشد.البته دانه ها سمی است.
▪ خواص داروئی:
۱) دم كرده:۵۰گرم سای نورودون رادریك لیترآب جوش ریخته وبه مدت ۱۰دقیقه دم كرده وسپس آن راصاف كنید.
۲)
جوشاندهمقدار۵۰گرم سای نورودون رادریك لیترآب جوش ریخته وبگذاریدبه آرامی
برای مدت ۱۰دقیقه بجوشدسپس آن راصاف كنید.این جوشانده به عنوان ضد بیماری
اسكوربوت(كمبودویتامین C)به كارمی رود.
۳)جوشانده غلیظ:مقدار۵۰گرم سای
نوردون رادریك لیترآب جوش ریخته وبگذاریدبه آرامی بجوشدتاحجم آن نیم لیتر
شودسپس آن راصاف كنید.این جوشانده بسیار ادرارآوربوده وبرای برطرف كردن
حبس البول بكار می رود.
۴)گرد سای نورودون:مقدار مصرف این گرد۵/۰تا۱گرم می باشدوبه عنوان ضدبیماری اسكوربوت مصرف می شود.
۵)مربای
سای نورودون:ابتداباید سای نورودون را به خوبی تمیز كرده،پوست،الیاف داخلی
ودانه هارااز آن خارج كنیدودرداخل ظرفی كه سركه داردبریزید وبهم بزنیدتا
نرم شودسپس آن راكوبیده وباالك كنید،وقسمت صاف شده رابا۵/۱برابروزنش
قندیاشكرمخلوط كرده وبپزیدتابه صورت خمیر یكنواختی درآید.
۶)شربت
نسترن:یك گیلوگرم سای نورودون رابا۲۵۰گرم نبات كوبیده یاشكرمخلوط كرده
و۵/۱لیترنیزعرق نعناع به آن اضافه كنیدودرجای گرمی بگذاریدبماند.البته
هرروزآن راتكان دهیدبعدازدوهفته آن راصاف كنید.مقدار مصرف آن یك فنجان سه
بار درروز است.
۷)عرق نسترن:یك چهارم لیوان ازعرق نسترن راعرق نسترن
رابایك لیوان آب مخلوط كرده،سپس آن راشیرین كنید.ازاین شربت می
توانیدچندلیوان درروز بنوشید
▪ خواص طبی:
گل نسترن ازنظرطب قدیم ایران گرم وخشك است:
۱)
سرشارازویتامین Cمی باشد.درصدگرم آن ۶۰۰میلی گرم (۶گرم)ویتامین
Cوجوددارددرحالی كه ۱۰۰گرم پرتقال فقط دارای ۵۰میلی گرم ویتامین Cاست
بنابراین مقدارویتامین Cگل نسترن۱۲۰برابرپرتقال است.
۲) درمان كننده حبس البول است.
۳)
بوی بد بدن رادفع می كند.آنهائی كه عرق زیادمی كنندوبوی بد می گیرندبایدتن
خودرابعدازحمام كردن بادم كرده گل وبرگ نسترن آبكشی كنند.
۴) آرام كننده اعصاب است.
۵) اسهال رابرطرف می كند.دم كرده آن را می توان به كودكان برای رفع اسهال داد.
۶) خونریزی سینه رابندمی آورد.
۷) سنگ وورم كلیه رارفع می كند.
۸) الیاف داخلی سای نورودون ضدانگل است مخصوصاًكرم اسكاریس راودراین موردباید۵/۰گرم آن رامخلوط باعسل خورد.
۹) اگردرادرارآلبومین وجود داشته باشدبرای برطرف كردن آن ازدم كرده این گیاه استفاده كنید.
۱۰) بی خوابی رابرطرف می كند.
۱۱) انقباض ماهیچه های معده رابرطرف می كند.
۱۲) سرعت جریان خون رادرپوست زیادكرده وباعث لطافت پوست می شود.
۱۳) دررفع غم وغصه مؤثراست.
۱۴) برای رفع طپش قلب ازدم كرده آن بنوشید.
۱۵) معده راتقویت می كند.
۱۶) مصونیت بدن رادر مقابل بیماریها بالا می برد.
۱۷) برای ترمیم شكستگی استخوان ورفع ورم مقعدضمادی ازبرگ این گیاه درست كرده وروی قسمت شكستگی یاتورم قرار دهید.
۱۸)
چون گل نسترن شیرین است حشرات رابهخودجذب می كندمخصوصاًحشره مخصوصی به نام
سای نیپس Cynipsكه درنیش زدن،برجستگی های كوچكی پوشیده ازتاروبه رنگ سبز
مایل به قرمز درآن به وجودمی آوردكه به نام (به دگار)Bedegarمعروف است كه
خواص طبی مهمی دارد.مخصوصاًبرای بیماران مسلول تقویت كننده بوده ومانع عرق
كردن می شود؛وهمچنین مقدارآلبومین درادرار راكم می كند.(به دگار)اثر آرام
كننده اعصاب نیز دارد.
▪ مضرات نسترن:
نسترن به هیچ وجه خطری ندارد وهمه می توانندازآن استفاده كنندولی همانطوركه گفته شددانه های آن سمی است ونبایدمصرف شود.

پنيرك در شيراز «خطمي»، «نان كلاغ» و در گيلان «پين ديره» ناميده ميشود. در كتب طب سنتي انواع آن را با نام «خبازي»، «خيرو» و «ملوخيا» ذكر ميكنند. به هندي نيز برخي گونه پنيرك را «خبازي» و «خباجي» مينامند. به فرانسوي به انواع آن noegamarF و evuaM و به انگليسيwollaM گويند. در ايران دو گونه از آن ميرويد پنيرك كبير و پنيرك صغير.
پنيرك كبير
در فارسي پنيرك و در كتب طب سنتي به آن «خطمي» گويند. گياهي است علفي
پايايا دوساله، بلندي آن 08 -04 سانتيمتر و گلهاي آن درشت است.
در
ماههاي ارديبهشت تا تير ماه به رنگ قرمز مايل به بنفش ظاهر ميشود.
ريشههاي آبدار و سفيدرنگي دارد و ساقه آن استوانهاي شكل و راست است.
برگهاي بزرگ و داراي دم برگ است. گلهاي آن پس از خشك شدن به رنگ آبي
درميآيند.
پنيرك صغير
از نظر ارتفاع، برگ و گل در تمام قسمتها كوچكتر از پنيرك كبير است.
گلهاي آن سفيد با رگههاي قرمز يا قرمز ارغواني است. در بيشتر نقاط ايران
ميرويند از جمله در دامنههاي البرز، اطراف تهران، شمال ايران، قوچان،
شيراز، كرمان، اصفهان، دليجان، خراسان، بلوچستان، اراك، سمنان، جزيره قشم،
آذربايجان و ديگر نواحي ميرويند.
پنيرك گياه خودرويي است و پرورش آن
چندان كار سختي نيست. اين گياه به طور وسيعي در مكانهاي خشك و آفتابي
ميرويد. از نظر طب سنتي گياه پنيرك را معتدل ميدانند. اخلاط غليظ را
رقيق و اخلاط خيلي رقيق را معتدل ميكند. ساييدگي برگ آن براي شكستگي
اعضاء نافع است. تركيب آن با روغن زيتون براي سوختگي و عقربگزيدگي مفيد
است. دم كرده ساقه و برگ آن با شكر، گرفتگي صدا را برطرف ميسازد. در
درمان التهابهاي تنفسي و جوشهاي پوستي كاربرد دارد. داراي ويتامين A و B
و C است و در درمان بيماريهاي كليه و مثانه بسيار مؤثر است. ضدسرفه و
مرهم سينه است.
برگ وريشه پنيرك اگر به شكل ضماد درآيد و روي دمل و يا كورك قرار گيرد باعث ميشود تا فوراً سرباز كنند. جوشانده
آن براي عفونتهاي مثانه، اسهال خوني و سرفههاي شديد موثر و مفيد است. دم
كرده آن براي كساني كه دچار يبوست و داراي معده و رودههاي تنبلي هستند،
توصيه ميشود. در درمان برونشيت و استفراغ نيز استفاده ميشود. به صورت
غرغره در رفع تحريكات مخاط دهان و درد گلو اثر مفيدي دارد و همچنين براي
رفع سوزش مجراي ادرار مفيد است. براي رفع جوشهاي صورت نيز
ميتوان از پنيرك استفاده كرد ضمن اينكه درد و ناراحتيهاي محل جوش را
تسكين ميدهد و به صورت كمپرس يا لوسيون در درمان سوختگيها موثر است. در
هندوستان از گياه پنيرك به عنوان داروي لعابدار نرمكننده و خنككننده
استفاده ميشود، 003 گرم برگ خشك پنيرك را در يك ليتر آب ميجوشانند و به
عنوان مسكن ميخورند. استعمال جوشانده آن به صورت كمپرس گرم و حمام، در
رفع ناراحتيهاي بواسير، بعضي تومورها، ورم پلك چشم و غيره بين مردم معمول
است.
از جوشاندن گل و برگ آن در نيم ليتر آب، محلولي به دست ميآيد
كه اثر نرمكننده در پوست بدن دارد و به صورت لوسيون ماليدن بر روي پوست،
آرامش و نرمي خاصي به افرادي كه داراي پوست حساس و لطيف دارند ميبخشد.
براي تسكين ناراحتيهاي ناشي از تابش گرماي خورشيد و آفتابزدگي، جوشانده
005 گرم گل يا ريشه گياه را در يك ليتر آب تهيه كرده و پس از صاف كردن به
ملايمت در محل سوختگي ميمالند، براي رفع سردردهاي يك طرفه شديد، دل پيچه،
ورم لوزهها، درد گلو و آنژين اثر مفيد دارد.
غوره میوه نارس انگور است که دارای طعم ترشی می باشد . غوره دارای اسیدهای آلی مانند اسید مالیک ، اسید فرمیک ، اسید سوکسینیک ، اسید اگزالیک ، اسید گلوکولیک و قند می باشد .
غوره
برای افراد مبتلا به چربی خون بسیار مفید بوده و ضد عفونی کننده بدن نیز
هست . همچنین اگر با سالاد میل شود ، برای لاغر کردن سودمند است . هرگز غوره را با معده خالی نخورید ، چون روی معده اثر سوء می گذارد. همچنین خانم های باردار از خوردن زیاد غوره خودداری کنند ، چون غوره ادرارآور است و ممکن است موجب سقط جنین شود . غوره از نظر طب قدیم ایران سرد و قابض است . 1- در درمان ورم مخاط دهان و نرمی لثه ها موثر است . 2- آب غوره برای درمان چاقی مفرط مفید است . 3- بیماری اسکوربوت که به دلیل کمبود ویتامین C در بدن به وجود می آید ، با آب غوره درمان می شود . 4- آب غوره چون دارای تارتارات پتاسیم است، برای درمان سیاتیک و رماتیسم حاد بسیار مفید است . 5- در دفع زردی موثر است . 6- خوردن آب غوره بلوغ دختران را جلو می اندازد و قاعده را باز می کند . 7- حرارت و صفرای بدن را دفع می کند و روده ها را ضد عفونی می کند . 8- آبغوره تقویت کننده کبد است . 9- برای برطرف کردن ورم گلو ، آب غوره قرقره کنید . 10-
برای دفع کرم روده و تقویت معده باید مدت پنج روز آش آبغوره همراه با زیره
سیاه مصرف کنید. البته در این مدت باید از خوردن غذاهای سنگین اجتناب
نمائید . 11-
آب غوره درمان کننده پا درد و کمردرد می باشد . برای معالجه میتوان به مدت
ده روز آش آبغوره مصرف نمود . البته از خوردن غذاهای سنگین در این مدت
اجتناب کرد . 12- ترشی غوره نیز برای معالجه رماتیسم و سیاتیک مفید است . برای
تهیه گرد غوره، غوره ها را پاک کرده، دم آن ها را می گیریم و می شوییم.
بعد روی پارچه ای تمیز پهن می کنیم و در محلی آفتاب گیر قرار می دهیم تا
خشک شوند . سپس آن ها را آسیاب می کنیم تا به طور کامل نرم شوند. گرد غوره
ی آماده شده را درون یک ظرف درب دار ریخته و در محلی خشک نگهداری می کنیم.
برای افزایش زمان ماندگاری می توان کمی نمک به آن اضافه کرد. نکته ی بسیار مهم در مورد گرد غوره این است که برای تهیه ی آن باید از غوره ی عسگری استفاده کرد. غوره
ها را پاک کرده، دم آن ها را می گیریم و می شوییم. سپس آنها را درون
آبمیوه گیری می ریزیم و آب آنها را می گیریم. در روش دیگر می توان غوره ها
را درون مخلوط کن ریخته و پس از آن غوره های له شده را که دارای پوست و
هسته هستند، درون یک تنظیف و یا صافی ریخته و به طور کامل صاف کرد. برای
تهیه ی آب غوره ، نوع غوره ی مورد استفاده زیاد مهم نیست، ولی اگر از نوع
عسگری استفاده شود، بهتر است. توجه به این نکته لازم است که بعضی از انواع
غوره ها ترش تر از برخی دیگر هستند. در صورتی که میزان ترشی آب غوره ی به
دست آمده به اندازه ی دلخواه نباشد ، می توان آن را به مدت چند دقیقه
جوشانید تا کمی غلیظ تر و ترش تر شود. در ضمن با این عمل مدت نگهداری
آبغوره هم بیشتر خواهد شد. آب
غوره را در بطری مورد نظر می ریزیم و درب آن را به طور کامل می بندیم تا
هوا به داخل آن نفوذ نکند. در صورتی که بخواهیم آن را برای مدت طولانی
نگهداری کنیم ، از ترکیب آب و آرد، خمیری تهیه کنید و دور درب را با خمیر
می پوشانیم. همچنین می توانیم با نوار چسب های بسیار محکم درب بطری را به
طور کامل پلمپ کنیم. غوره
را شسته و روی آن نمک می ریزیم ( به اندازه ی دلخواه ) و روی حرارت ملایم
قرار می دهیم. پس از آن درب ظرف را می گذاریم تا غوره ها به طور کامل
بپزند و نرم شوند. سپس آن ها را از صافی رد می کنیم. در صورتی که رقیق بود
، کمی دیگر آن را می جوشانیم تا غلظت آن به اندازه ی رب گوجه شود. سپس در
یک ظرف در بسته در یخچال نگهداری می کنیم. نکته ی مهم آن است که در مرحله
ای که می خواهیم، رب کمی غلیظ تر شود، باید شعله ی زیر آن بسیار ملایم
باشد، چون در این مرحله رب غوره سریع می سوزد. به عبارتی دیگر برای تهیه ی
یک رب خوب باید زمانی طولانی صرف کرد. در
ضمن اگر رب را در ظرف لعابی تهیه کنید، رنگ و کیفیت بهتری خواهد داشت. در
صورتی که از ظرف فلزی استفاده می کنید، باید دقت کنید که کوچک ترین خراش
یا زدگی در ظرف وجود نداشته باشد، چون در حین تهیه ی رب، از فلز ظرف کنده
شده و وارد رب می شود که برای سلامتی بسیار مضر است. برای
تهیه ی ترشی غوره که نام دیگر آن "غوره غوره" است، بهتر است غوره را درون
محلولی از کات کبود و نمک قرار دهیم. این عمل به تثبیت رنگ سبز آن کمک می
کند؛ در غیر این صورت بعد از مدتی رنگ غوره ها تغییر پیدا می کند. روش کار
به این ترتیب است که یک دوم قاشق چای خوری کات کبود و 3 قاشق نمک را درون
حدود یک لیتر آب، به طور کامل حل می کنیم و غوره ها را به مدت 24 ساعت
درون این محلول قرار می دهیم. سپس آن ها را درون یک صافی ریخته و چندین
بار با آب سرد می شوییم. غوره ها را روی پارچه ای پهن می کنیم تا آب اضافی
آن گرفته شود. درون ظرف مورد نظر که باید دهانه ی آن کوچک باشد، غوره ها
را ریخته و یک لیتر آب غوره و 3-2 قاشق نمک را با هم مخلوط می کنیم و روی
غوره ها می ریزیم تا به طور کامل روی آن را بپوشاند. برای ماندگاری بیشتر،
مقداری هم سیر چرخ می کنیم و به اندازه ی 2-1 سانتیمتر یا یک بند انگشت
روی غوره ها ریخته و درب ظرف را به طور کامل می بندیم و در جای خنک
نگهداری می کنیم. خواص درمانی غوره :
تهیه چاشنی هایی با غوره
گرد غوره
آب غوره
رب غوره
ترشی غوره

گل کلم مانند کلم بروکلی و کلم پیچ از خانواده گیاهان (Crucifrous) میباشد. گل کلم سری به هم پیوسته دارد که از گلچههای کوچکی تشکیل شده و اندازه آن 15 سانتیمتر استاین گیاه بر خلاف سایر گیاهان خانواده (Crucifrous) که حاوی کلروفیل هستند بدلیل دوری گلچههای آن از تابش نور خورشید بوسیله برگهایش، فاقد کلروفیل میباشد.
| ویتامین C | 54.93 میلی گرم |
| ویتامین K | 11.17 میکروگرم |
| فولات | 54.56 میکروگرم |
| فیبر | 3.35 گرم |
| ویتامینB6 | 0.21 میلی گرم |
| تریپتوفان | 0.03 گرم |
| امگا3 | 0.21 گرم |
| منگنز | 0.17 میلی گرم |
| ویتامین B5 | 0.63 میلی گرم |
| پتاسیم | 176.08 میلی گرم |
| پروتئین | 2.28 گرم |
| فسفر | 36.68 میلی گرم |
| ویتامین B2 | 0.05 میلی گرم |
| منگنز | 11.16 میلی گرم |
| ویتامین B3 | 0.51 میلی گرم |

اسم من «كنار» است،
و ميوه درخت سدر ميباشم. ميوه مرا به فارسي «كنار» و به عربي «نبق»
ميگويند، و كوهي آن زال نام دارد كه اعراب آن را ضال مينويسند - از
ميوههاي خنك هستم و از نظر شكل و خواص شبيه زالزالك ميباشم. داراي تانن
- يك صمغ - جوهر زردك - يك نوع قند و ويتامينهاي آ - ب - و ث ميباشم.
جمعكننده معده و نرمكننده سينه بوده، ميوه رسيده من ارزش غذايي زيادي
ندارد، بلكه منافع آن بيش از خاصيت غذايي آن است. معذلك مردمان جنوب ايران
شكم خود را با ميوهي من سير ميكنند. دويست و پنجاه گرم ميوهي من مسهل
صفر است. عطش را فرو مينشانم و ميوه ترش من صفرابر بسيار خوبي است. آب
ميوهي شيري من بازكننده سينه و معده است و كشنده كرم نيز ميباشد. ميوه
نارس من زياد تانن دارد، و شكم را جمع ميكند. اگر مرا خشك كرده، و بعد
آسيا نماييد، آرد آن جهت اسهال و زخم معده مفيد است. يك قاشق از اين آرد
را با شربت ميل نماييد و از منافع آن استفاده كنيد. از مغز دانههاي
ميوهي من شيره بكشيد، تب را پايين ميآورد و حرارت خون و صفرا را فرو
مينشاند و براي حصبه و مطبقه مفيد است، مطبوخ هستههاي ميوه من، قابض
بوده و ضماد كوبيدهي آن جهت شكستگي اعضا و تقويت آنها مفيد است. و ماليدن
جوشانده غليظ آن جهت سستي اعضا و تقويت آنها سودبخش ميباشد - از اين ضماد
به عضلات پاهاي اطفال بازيگوش كه زياد در حركت ميباشند بماليد، تا رفع
خستگي آنها شود. ضماد شكوفه من در حمام جهت معالجه امراض جلدي توصيه شده
است.
در بعضي از كتابهاي قديمي نوشتهاند، اگر دانهي مرا در گلاب
بخيسانيد و بعد بكاريد، ميوه من معطر ميشود و اگر در عسل بخيسانيد، شيرين
خواهد شد. اين موضوع بهيچوجه صحت ندارد، و از اشتباهات است. قبل از پيدايش
صابون، شستشو با برگ درخت من در دنيا معمول بود - ضماد برگ من و شستشو با
آن جهت بثورات جلدي و زخمهاي پوستي و گرفتن چرك بدن و تقويت مو و جلوگيري
از ريزش آن، و تقويت اعصاب و از بين بردن شپش و شپشك سودمند است. ضماد برگ
من، جهت سر باز كردن و فرونشاندن اورام گرم تجويز شده است. جوشانده برگ
تازه و خشك من هم جهت ورمهاي گرم نافع است. از خاك اره چوب من، جهت
جلوگيري از خونريزي ميتوان استفاده كرد و خوردن آن نيز از خونريزي معده
جلوگيري ميكند اسهال و استسقا را معالجه ميكند. تنقيه جوشانده چوب من
جهت زخم معده و روده مفيد است. ماليدن اين جوشانده روي زخمهاي آبله منافع
زياد دارد، اكثر فقرا و جوكيان هند، ريشهي مرا از زمين در آورده، آن را
شسته و پوست آن را خراشيده و در آب ميجوشاند و بعد صاف كرده، مجددا حرارت
ميدهند تا غليظ شود، اين شربت رنگ رخساره را باز ميكند، و شكم را سير
مينمايد و بدن آنها را كه غذاي زياد نميخورند چاق و فربه نگاه ميدارد.

. طبع باميه سرد و تر است.
2. جوشاندهي ميوهي نارس باميه مقوي و نرم كننده است.
3. مدر است براي كساني كه سوزاك هستند يا هنگام ادرار احساس درد ميكنند باميه را آب پز نموده همراه با آب قبل از غذا ميل كنند.
4. ضماد التيام دهندهي زخم است.
5. براي درمان سفليس از جوشانده ريشه باميه استفاده شود (30 گرم در يك ليتر آب هر شش ساعت يك ليوان ميل شود.)
6. براي گرفتگي صدا از شربت باميه استفاده شود. ابتدا باميه را جوشانده سپس كمي شكر داخل آن ريخته جوشانده را روزي 3 مرتبه بالاي غذا چند قاشق بخورند.
7. ميوه باميه مقوي باه است. همراه گوشت و بادمجان يا سوپ خورده شود.
8. باميه زايمانهاي مشكل را آسان ميكند.
9. جوشانده باميه سنگ مثانه را دفع ميكند.
10. جوشانده گل باميه ضدسودا ميباشد. 30 گرم در 500 سيسي آب، سه بار در روز هربار يك استكان ميل شود.

نام علمي سنجد «Elaeagnusan gastifolial» است و رويشگاه اين درخت بدليل سازگاري آن با محيطهاي مختلف در اغلب نقاط كره زمين از جمله آمريكاي شمالي، اروپاي شرقي و غربي، آسياي مركزي و شمالي و ... است. به طور كلي 3 نوع درخت سنجد در دنيا وجود دارد كه 2 نوع هلاگنوس و هيپوفار در ايران موجودست. درخت سنجد هلاگنوس به دليل درشتي ميوه، قامت بلند، نداشتن خار و برگهاي پهن به درخت سنجد هيپورفيا برتري دارد. خواص درخت سنجد در تمام اندامهاي آن منتشر شده است و ريشه، چوب، پوست و ميوه آن داراي خواص دارويي و صنعتي متفاوتي است از پوست درخت سنجد يك ماده شيميايي دارويي مهم به نام تتراهيدروآرمور - متيل - N استخراج ميشود. از برگ درخت سنجد آلكانوييد استخراج ميشود كه در صنايع داروسازي كاربرد دارد. اسانس گل سنجد در صنايع داروسازي و آرايشي و عطرسازي بكار ميرود. درخت سنجد داراي 3 قسمت برون بر (پوست قهوهاي رنگ)، ميانبر (آردي شكل) و درون بر (هسته چوبي و سفت آن) است كه قسمت ميانبر و درون بر آن داراي ارزش غذايي فراوان است. در قسمت ميانبر 2 نوع قند گلوكز و فروكتوز، 7 نوع چربي اشباع شده و اشباع نشده وجود دارد. در قسمت درون بر سنجد 17 نوع آمينواسيد و مقداري پروتئين وجود دارد كه هر يك از اين آمينواسيدها خواص دارويي بسيار مفيدي دارند بطوري كه ميتوان گفت ميوه سنجد يك ميوه دارويي صفراست. اين ميوه در طب سنتي به عنوان تانن قابض است بنابراين در معالجه بيماريهاي دندان، لثه و اسهال و در درمان زخم معده موثر است و ميتواند از خونريزي جلوگيري كند. اگر آرد و هسته ميوه سنجد با هم آسياب شود مصرف خوراكي آن بيماري آرتروز را درمان ميكند.
خواص سنجد از نظر احادیث :






این گیاه معطر تب بر است و بُخور آن به رفع زکام کمک می کند، پس در زمان سرماخوردگی به کمک شما می آید.



خواص شاهي






خواص مفيد قارچ ها


از روده تا ریه

